Araç Satarken Nelere Dikkat Edilmeli? Adım Adım Satış ve Devir

Aracınızı satarken önce motorlu taşıtlar vergisi ve trafik cezası gibi devri engelleyen borçları kapatın; ruhsat, ekspertiz raporu ve TRAMER kaydını hazırlayın; fiyatı benzer ilanlara bakarak belirleyin. Satış yalnız noterde yapılır ve ödeme 27 Eylül 2024'ten bu yana Güvenli Ödeme Sistemi üzerinden alınır. Noter dışında yapılan satış geçersizdir; elden ya da havaleyle "önce para, sonra devir" yöntemleri hem yasal hem güvenlik açısından risklidir.

Kısaca:

• Satış öncesi e-Devlet'ten rehin, haciz ve borç kontrolü yapın; MTV ve trafik cezası borcu varken noter devir yapmaz.
• Ruhsat, kimlik, güncel ekspertiz raporu, TRAMER sorgusu ve bakım kayıtlarını hazırlayın.
• Fiyatı benzer ilanlarla karşılaştırarak belirleyin; pazarlık alt sınırınızı önceden netleştirin.
• Devir yalnız noterde yapılır; alıcı kendi adına trafik sigortası yaptırmadan devir gerçekleşmez.
• Ödemeyi Güvenli Ödeme Sistemi ile alın; satıştan sonra kendi poliçenizi iptal ettirip kalan primi isteyin.

Satışa çıkmadan önce: borç ve kayıt kontrolü

Alıcı bulmadan önce aracın üzerinde devri durduracak bir kayıt olup olmadığını öğrenin. Karayolları Trafik Kanunu'nun 20. maddesine göre noter, satışı ancak araçta motorlu taşıtlar vergisi, gecikme zammı, vergi cezası ve trafik idari para cezası borcu bulunmadığı ve satışı kısıtlayan bir tedbir ya da kayıt olmadığı tespit edilirse yapar (2918 sayılı Kanun, mevzuat.gov.tr). Bu kontrolü noterde değil, evde yapmanız size günler kazandırır.

1. e-Devlet'teki Emniyet Genel Müdürlüğü araç sorgulama hizmetlerinden aracınızın kaydını kontrol edin; haciz, rehin ya da ihtiyati tedbir şerhi görünüyorsa önce bunu kaldırtmanız gerekir.
2. Araç kredisiyle alındıysa üzerinde banka rehni olabilir. Krediyi kapatıp bankadan rehnin kaldırılmasını isteyin; rehin kalkmadan devir yapılamaz.
3. Motorlu taşıtlar vergisi borcunu ve varsa gecikme zammını Gelir İdaresi Başkanlığı'nın İnteraktif Vergi Dairesi üzerinden ya da e-Devlet'ten ödeyin.
4. Plakaya kesilmiş trafik cezalarını sorgulayıp kapatın.
5. HGS/OGS kaçak geçiş borçlarını da kontrol edin. Bu borçlar satış sonrasında alıcının önüne çıkarsa tatsız bir anlaşmazlığa dönüşür.
6. Araç muayenesinin geçerlilik tarihine bakın. Muayenesi yaklaşan ya da geçmiş araçta alıcı bunu pazarlık konusu yapar; muayeneyi yaptırıp satmak genellikle daha hızlı sonuç verir.

Hazırlamanız gereken belgeler

Belgeler ne kadar eksiksizse pazarlık o kadar kısa sürer.

• Araç tescil belgesi (ruhsat): Noterde aslı istenir. Kaybolduysa önce trafik tescil biriminden yenisini çıkartın.
• Kimlik: Nüfus cüzdanı ya da T.C. kimlik kartı. Araç şirket üzerineyse imza sirküleri ve yetki belgesi de gerekir.
• Güncel ekspertiz raporu: Satıştan kısa süre önce alınmış bir rapor boya, değişen parça ve mekanik durumu belgeler; alıcının "biz bir de kendimiz baktıralım" demesini çoğu zaman gereksiz kılar.
• TRAMER (hasar) kaydı: Aracın geçmiş hasar kayıtlarını ve tutarını gösterir; e-Devlet ya da Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi üzerinden sorgulanır. Alıcı bunu kendisi de sorgulayacağı için ilanda ve görüşmede açıkça söylemek güven kazandırır.
• Servis ve bakım kayıtları: Fatura, servis defteri ya da yetkili servis geçmişi dökümü. Kilometrenin tutarlılığını kanıtlayan en güçlü belgedir.
• Yedek anahtar ve garanti belgesi: Yedek anahtarın eksikliği fiyatı düşürür; garanti süresi devam ediyorsa belgesi alıcıya devredilir.

Aracın fiyatını nasıl belirlersiniz?

Fiyat; model, yıl, kilometre, boyalı ve değişen parça sayısı, TRAMER tutarı, donanım paketi, vites ve yakıt tipine göre oluşur. Doğru aralığı bulmanın en kısa yolu aynı model, yakın yıl ve kilometredeki araçları yan yana koymaktır. Otomobil Market'teki ilanları marka, model, yıl ve kilometre süzgeçleriyle daraltıp fiyat aralığını görebilir; model rehberlerinde satıştaki ilanlardan hesaplanan, yıla göre medyan fiyatlara bakabilirsiniz.

Birkaç pratik kural:

• Boyalı ya da değişen parçası olan aracı, aynı segmentteki boyasız araçların fiyatından koymayın; alıcı ekspertizde zaten görecektir.
• İlan fiyatı ile kabul edeceğiniz en düşük tutarı birbirinden ayırın. Pazarlık payı bırakın ama alt sınırınızı görüşme sırasında değil, önceden belirleyin.
• Satış süresi fiyatın parçasıdır: hızlı satmak istiyorsanız aralığın alt bandına, bekleyebiliyorsanız üst bandına yakın bir fiyat koyun.

Fiyatı etkileyen etkenleri ve 2025'ten çıkan dersleri ikinci el otomobilde fiyat dengesi yazısında ayrıntılı ele aldık.

İlanı hazırlarken dikkat edilecekler

İlan, alıcıyla ilk görüşmenizdir. Kısa kurallar:

• Boyalı ve değişen parçaları, TRAMER kaydını ve bilinen kusurları açıkça yazın. Görüşmede ortaya çıkan her sürpriz ya fiyattan düşer ya da satışı bitirir.
• Fotoğrafları gün ışığında, temiz araçla ve çok açıdan çekin: ön ve arka çeyrek, iki yan, iç mekân, gösterge paneli (kilometre görünsün), motor ve bagaj.
• Donanımı doğru yazın; olmayan özelliği "var" göstermek alıcıyı ilk bakışta kaybettirir.

Başlık, açıklama ve şeffaflık için güvenli ilan hazırlama yazısına bakın.

EİDS yetki doğrulaması

2025'ten bu yana, sosyal medya dâhil bütün elektronik ortamlardaki taşıt ilanları için e-Devlet üzerinden yetki doğrulaması zorunlu. İlanı yalnız aracın sahibi, sahibin eşi ya da birinci ve ikinci derece kan hısımları veya sahibin e-Devlet'ten yetkilendirdiği yetki belgeli işletmeler verebiliyor (Ticaret Bakanlığı açıklaması). Aracınızı bir galeri aracılığıyla satacaksanız galeriye e-Devlet üzerinden ilan yetkisi vermeniz gerekir.

Otomobil Market'te kimler ilan verebilir?

Otomobil Market'te ilanları şu an galeri ve bayilerden oluşan kurumsal üyeler veriyor; firma onayından sonra ilan verebiliyorlar. Bireysel ilan özelliği "Yakında" durumunda; e-Devlet ile kimlik ve araç sahipliği doğrulamasına dayanan bir akış planlanıyor ve kurallar özellik açıldığında kesinleşecek. Üyeyseniz Hesabım bölümündeki ilan verme sayfasından "Açıldığında haber ver" listesine yazılabilirsiniz.

Bugün bireysel satıcı olarak Otomobil Market'ten şöyle yararlanabilirsiniz: satıştaki ilanlar ve model rehberleriyle aracınızın gerçekçi fiyatını belirleyebilir, aracınızı bir galeri üzerinden satmayı düşünüyorsanız mağazalar sayfasında yetki belgesi görünen onaylı galerileri inceleyebilirsiniz.

Galeri ya da bayi sahibiyseniz kurumsal üyelik başvurusu yapabilirsiniz; ilan vermek ücretsizdir ve her ilan yayından önce yönetim onayından geçer.

Alıcıyla görüşme ve test sürüşü

• Görüşmeyi gündüz, kalabalık ve kamerası olan bir yerde (alışveriş merkezi otoparkı, ekspertiz firmasının önü) yapın.
• Test sürüşünden önce alıcının sürücü belgesini görün; sürüşe mutlaka siz de katılın. Aracı ve ruhsatı bir an bile gözetimsiz bırakmayın.
• Alıcının ekspertiz isteğini olağan karşılayın; ekspertize birlikte gidin, raporu birlikte dinleyin. Ücretini kimin karşılayacağını önceden netleştirin.
• Kapora alacaksanız tutarı ve koşulunu (hangi tarihe kadar geçerli, hangi durumda iade) yazılı mesajla netleştirin; kaporayı yalnız kendi banka hesabınıza alın.
• Kimlik fotoğrafınızı ve ruhsatın tam görüntüsünü mesajla paylaşmayın. Alıcı sigorta için bilgi isterse yalnız gerekeni (plaka ve tescil belgesi seri numarası) yazılı olarak iletin.

Noterde satış ve devir nasıl yapılır?

Türkiye'de tescilli bir aracın satışı yalnız noterde yapılır; noter dışında yapılan satış ve devirler geçersizdir (2918 sayılı Kanun m. 20). Elden anlaşma, "vekâletle satış" ya da "ruhsat sende kalsın" türü düzenlemeler sizi aracın sahibi olarak bırakır: trafik cezaları, vergiler ve kazalardaki sorumluluk size gelir.

1. Noter randevusu alın. Satış için noterden gün alın; iki tarafın kimliği ve aracın ruhsatı yanınızda olsun.
2. Alıcı kendi adına trafik sigortası yaptırır. Sistemde alıcı adına geçerli bir zorunlu trafik sigortası poliçesi yoksa noter devri yapmaz; eski "satıcının poliçesini 15 gün kullanma" hakkı Anayasa Mahkemesi kararıyla kaldırıldı (Allianz). Alıcı poliçeyi plaka ve tescil belgesi seri numarasıyla noterden önce yaptırabilir.
3. Ödeme Güvenli Ödeme Sistemi üzerinden yapılır. 27 Eylül 2024'ten bu yana nakit, havale ya da EFT ile yapılan bütün ikinci el motorlu kara taşıtı satışlarında Türkiye Noterler Birliği'nin Güvenli Ödeme Sistemi zorunlu; bedel sistemdeki hesaba yatmadan noter devir yapmıyor (Ticaret Bakanlığı). Satıcı olarak anlaşmalı bankanın şubesinden, internet şubesinden ya da mobil uygulamasından satışı başlatır; plaka, satış bedeli ve alıcının cep telefonunu girersiniz. Alıcı kendisine gelen referans numarasıyla bedeli güvence hesabına yatırır; noter devri tamamlayınca para otomatik olarak hesabınıza geçer (Ziraat Bankası). Elden nakit ya da "dekont gösterdim" türü ödemeleri kabul etmeyin.
4. Noterde satış sözleşmesi imzalanır. Noter borç ve şerh sorgusunu, sigortayı ve ödemeyi sistemden kontrol eder; sözleşme imzalanır ve araç o anda alıcının üzerine geçer. Noter ücretini kimin ödeyeceğini önceden konuşun ve yazılı olarak netleştirin.
5. Belgeler alıcıya geçer. Noter yeni malik adına bir ay geçerli geçici belge düzenler; kalıcı tescil belgesi tescil kuruluşunca hazırlanıp alıcıya ulaştırılır. Siz satış sözleşmesinin bir örneğini mutlaka saklayın.

Satıştan sonra yapmanız gerekenler

• Trafik sigortanızı iptal ettirin. Poliçe kendiliğinden bitmez. Satış sözleşmesiyle sigorta şirketinize ya da acentenize başvurun; kullanılmayan günlere ait prim gün esasıyla iade edilir (Allianz).
• Kaskoyu iptal edin ya da aktarın. Kasko poliçenizi iptal ettirebilir ya da yeni aracınıza aktarabilirsiniz; koşulları şirketinize sorun.
• HGS/OGS etiketini kapatın. Plakaya bağlı HGS etiketini ya da OGS cihazını hesabınızdan düşürün; aksi hâlde alıcının geçişleri sizden tahsil edilebilir.
• Satış sözleşmesini saklayın. Satıştan sonra size gelen bir ceza, vergi ya da hasar bildiriminde satış tarihinin kanıtıdır.

Sık görülen satış dolandırıcılıkları

• Sahte dekont ve "parayı gönderdim" baskısı: Hesabınıza geçmemiş hiçbir ödeme yapılmış sayılmaz. Güvenli Ödeme Sistemi dışındaki ödemeleri kabul etmeyin.
• Sahte "noter ödeme" bağlantısı: Size mesajla gelen ödeme ekranlarına ve bağlantılara girmeyin; Güvenli Ödeme Sistemi yalnız anlaşmalı banka ya da ödeme kuruluşunun kendi kanallarından (şube, internet şubesi ya da resmî mobil uygulaması) başlatılır; size mesajla gelen bağlantıdan başlamaz.
• Fazla kapora tuzağı: "Kaporayı fazla yolladım, farkı iade et" senaryosu klasik dolandırıcılıktır. Hesabınıza gerçekten düşmemiş bir tutarı asla iade etmeyin.
• Noter dışı vekâletle satış önerisi: "Vekâlet ver, sonra devrederiz" diyen alıcıyla ilerlemeyin; araç sizin üzerinizde kalır, sorumluluk da.
• Test sürüşünde araçla kaçma: Sürüşe katılmadan anahtarı vermeyin; ruhsatı araçta bırakmayın.

Sık sorulan sorular

Araç satışı için hangi belgeler gerekir?

Satıcı için araç tescil belgesi (ruhsat) ve kimlik yeterlidir; alıcının da kimliği ve kendi adına yaptırdığı trafik sigortası poliçesi olmalıdır. Ekspertiz raporu, TRAMER sorgusu ve bakım kayıtları zorunlu değildir ama satışı hızlandırır.

MTV borcu olan araç satılabilir mi?

Hayır. Karayolları Trafik Kanunu'nun 20. maddesine göre noter, motorlu taşıtlar vergisi, gecikme zammı, vergi cezası ya da trafik idari para cezası borcu bulunan aracın satışını yapmaz. Borçları satıştan önce ödeyin.

Noterde araç satışında ödeme nasıl yapılır?

Nakit, havale ya da EFT ile yapılan bütün ikinci el araç satışlarında Türkiye Noterler Birliği'nin Güvenli Ödeme Sistemi kullanılır. Alıcı bedeli güvence hesabına yatırır, noter devri tamamlayınca para satıcıya aktarılır.

Aracımı satınca trafik sigortası parası iade edilir mi?

Evet. Satış sözleşmesiyle sigorta şirketinize başvurduğunuzda poliçeniz iptal edilir ve kullanılmayan günlere ait prim gün esasıyla iade edilir. Poliçe kendiliğinden iptal olmaz; başvuruyu siz yapmalısınız.

Otomobil Market'te bireysel ilan verebilir miyim?

Şu an hayır. Otomobil Market'te ilanları kurumsal üyeler (galeri ve bayiler) veriyor; bireysel ilan özelliği "Yakında" durumunda. e-Devlet ile kimlik ve araç sahipliği doğrulamasına dayanan bir akış planlanıyor, açılış tarihi henüz belli değil. Galeri sahibiyseniz kurumsal üyelik başvurusu yapabilirsiniz.

İkinci el araç ilanı için EİDS doğrulaması zorunlu mu?

Evet. 2025'ten bu yana bütün taşıt ilanları için e-Devlet üzerinden EİDS yetki doğrulaması gerekir; ilanı araç sahibi, eşi ya da birinci ve ikinci derece kan hısımları veya sahibin yetkilendirdiği yetki belgeli işletme verebilir.